De protesten van Black Lives Matter zijn in eerste instantie een protest tegen het politiegeweld waarbij Georg Floyd werd gedood (“I can’t breathe“). Uiteindelijk gaat het om een einde te maken aan racisme, een oordeel over mensen op basis van ras, huidskleur, afkomst, naam. En in een nog wat bredere context om een einde te maken aan elke vorm van discriminatie.

Protesteren is een goed recht en het is opvallend dat er veel jongeren op de been zijn die dit onrecht niet begrijpen en hierbij willen zijn. Ik wordt daar blij van omdat racisme inderdaad niet meer van deze tijd is. Zal deze nieuwe generatie het verschil gaan maken?

Maar wat kunnen wij intussen nu al doen met Black Lives Matter? Wij als managers en directies in bedrijven?

HR

Zelf zie ik vaak aan de HR-Werving & Selectie kant de eerste mogelijkheden. Bij sollicitanten selecteren op inhoud en niet op naam of huidskleur. Zelfde doe ik overigens voor leeftijd, of komt dat doordat ik zelf aan de ‘shadow side of 50’ zit?

Mijn indruk is dat, als iemand eenmaal binnen is, de carrière kansen niet zo verschillend zijn. Als men je eenmaal kent, kent men je als persoon, je vaardigheden en je gedrag en dan worden verschillen minder groot ervaren. Al kan ik mij voorstellen dat in grote organisaties waar men elkaar niet persoonlijk kent, dat verschil wel blijft.

In wat grotere bedrijven kun je vanuit HR goed analyse (HR-analytics) doen op je personeel versus de omgeving/regio waarin je bedrijf zich bevind. Al ben ik tegen positieve discriminatie, als je oneigenlijke verschillen ontdekt, kun je er wel op bijsturen. Zo werd mij een keer verteld dat er veel meer vrouwelijke IT’ers afstudeerden in verhouding tot wat wij als schoolverlaters binnen kregen. Zo kun je ook vergelijken op ras of huidskleur: Welk percentage geldt in jouw stad of regio en welk percentage zie je terug in jouw bedrijf? En durf je hier op bij te sturen?

Cultuur

Naast HR Werving & Selectie heb je het Cultuur aspect: hoe ga je met elkaar om? “Mensen vormen culturen en culturen vormt mensen” zegt Jitske Kramer, cultureel antropoloog. Wat zie je in je eigen kantine? Is er sprake van volledige integratie tussen verschillende huidskleuren, afkomst, rassen of zit iedereen bij z’n eigen ras, kleur, afkomst? Maar als er groepsvorming is op basis van ras, kleur of afkomst, is dat niet direct verkeerd, wellicht is de integratie nog minder goed geslaagd. Als er sprake is van uitsluiting “jij hoort hier niet bij”, dan is het natuurlijk wel mis.

Een punt waar ik wel vaak verschil zie is bij de taal die men spreekt. In een overwegend Nederlands sprekende omgeving heeft iemand die dit niet spreekt, duidelijk een nadeel. Hij/zij krijgt de grapjes meestal niet mee en als het allemaal vertaald moet worden, is het vaak niet grappig meer. De enige oplossing die ik dan zie is Nederlandse les en wel vanaf het begin. Omdat wij hier in Nederland snel overschakelen naar b.v. Engels kunnen problemen ongezien blijven bestaan. Wees er alert op.

Directie en managers

Als directie en managers binnen bedrijven hebben wij een grote invloed op die werkcultuur binnen ons bedrijf. De visie die wij neerzetten, de kernkwaliteiten die we benoemen, het gedrag dat we zelf neerzetten en het gedrag dat we belonen/bestraffen, maakt de werkcultuur binnen ons bedrijf.
Nu zal nagenoeg niemand racisme of discriminatie aan willen jagen binnen zijn bedrijf maar wat doen we met grapjes in (werk-)whatsapp groepen die wel discriminerend zijn? Lachen we mee, laten we niets van ons horen of hebben we het lef om op te treden?
En wat doen we met die op zich goed presterende manager die wel eens discriminerend uitlatingen doet? Spreken we deze er op aan, gaan we hem eventueel hierop ontslaan?

Conclusie

De protesten van Black Lives Matter zijn een goed begin maar vragen om opvolging in het dagelijks leven, ook binnen bedrijven. En al lijken de protesten gericht op haat, veel discriminatie komt volgens mij voort uit onbegrip en angst voor het onbekende en in sommige gevallen uit behoefte aan macht (positiedrang). Wat de reden ook is, ook binnen bedrijven kunnen we ons best doen racisme en discriminatie te verkleinen. En daarmee hoeven we niet te wachten op overheid, vakbond of brancheorganisatie. We kunnen vandaag beginnen. Al is het maar met het gesprek hierover.